U Župi dubrovačkoj vjerovalo se da svako selo ima svog zduja, zaštitnika koji se bori protiv nevremena i drugih zduja, čak i onih iz Italije. Bili su fizički snažni, dok su slabiji nazvani poluzduji.
Zduji su liječili uganuća, lomove, opekline i zmijske ugrize, ali i skidali uroke, kletve i neplodnost uz pomoć magijskih formula. Znanje su prenosili isključivo unutar obitelji. Najjači su živjeli iza župskih brda u Vlaškoj, gdje su se često sukobljavali sa župskim zdujima, a poražene bi pogodila oluja.
Moći su crpili iz mističnog rođenja u bijeloj košuljici, koja se skrivala ispod kože ili nosila kao amajlija. Vjerovalo se da ih može ubiti jedino srebrni metak. Zduji su djelovali kao seoski šamani i zaštitnici, a u trenucima opasnosti padali su u trans dok su im duše vodile bitke izvan tijela.
Dodatna literatura i izvori
Andrea Čupić, Demonološke priče i pričanja u Dubrovniku i okolici, Diplomski rad, Zadar, 2022.